حسن بيگلرى
101
سر البيان في علم القرآن ( فارسى )
حقايق سياسى ، براى هيئتهاى حاكمه از نظر طرز حكومت و قس على هذا براى ساير طبقات . بطور خلاصه وجه اعجاز قرآن عبارتست از علوّ معارف و مجموع بلندى مقام سخن و سلاست و حلاوت كلام و رسا بودن تعبيرات ، طرز برهان ، فصاحت و بلاغت بيان ، اخبار غيب و علوم ظاهرى و اسرار باطنى ، معرفى مبداء و معاد ، قوانين عالم اجتماعى ، عظمت و بزرگى حقايق و معانى ، هدايت و رهبرى ، عدم تضاد و اختلاف در سراسر بحثهاى آن كه باختصار بيان گرديد و الّا بحث اعجاز قرآن را نهايت نيست و اهل دل كه گوش هوششان آمادهء سماع است از اين مجمل حديث مفصل خوانند . قصص قرآن يكى از سنن طبيعى و فطرى كه آفريدگار جهان در نهاد آدمى قرار داده آنست كه هر كس ميل دارد از گذشته اطلاع حاصل كند و از وقايع جهان با خبر شود . در قرآن مقدس نيز كه مطابق فطرت نازل شده نيازمنديهاى بشر از هر جهت منظور نظر حكيم على الاطلاق قرار گرفته و دربارهء تمام موضوعات مورد لزوم سخن گفته است از جمله تاريخ پيامبران و امم گذشته و سرگذشت اقوام بشرى است كه از ابتداى آفرينش آدم ابو البشر ، قسمتى از آنها به صورت قصه و با اسلوبى خاص بيان شده كه داستان و افسانه نبوده و همه از واقعيات تاريخ است و بنام قصص قرآن ناميده مىشود و حتى يك سوره از سورههاى قرآن نيز بنام سوره قصص است . چون طبع آدمى از امر و نهى صريح رو گردان است لذا خداوند حكيم مانند طبيبى حاذق كه داروى تلخ را به صورت قرصها در آورد و لعابى شيرين قصههاى تاريخى قرار داده تا در عقل باطنى انسان نفوذ كند و ضميرى روشن بوجود آيد و اين همان اسلوب دقيق و روش حسّاسى است كه در دنياى كنونى مورد توجه و اقتباس علماى روانشناس